Het huidige asielsysteem is gewoonweg niet afgestemd op de grote aantallen asielzoekers van de voorbije jaren. In 2015 implodeerde het systeem. Het systeem was niet opgewassen tegen 1 miljoen radeloze vluchtelingen die om internationale bescherming van de EU vroegen.

Wat is nu het probleem? Het zogenaamde Dublin-akkoord vraagt dat alle asielzoekers zich registreren in de eerste EU-lidstaat waar ze aankomen. Bijna alle vluchtelingen komen per boot aan in de zuidelijke lidstaten, zoals Griekenland en Italië. De verplichting om hen onderdak te geven is gewoonweg onmogelijk voor deze landen. Met als gevolg dat vele asielzoekers niet worden geregistreerd en dat de vluchtelingen gewoonweg verder Europa intrekken.

      

In het huidige systeem is het land dat een potentiële asielaanvrager registreert doorgaans verantwoordelijk voor deze aanvraag. Vele landen lieten daarom de asielzoekers zonder problemen door. En er waren ook landen die hun EU-binnengrenzen sloten voor de vluchtelingenstroom en klaar was kees.

In 2016 kwam de EU-Commissie dan met een antwoord op de crisis door een nieuwe asielpakket voor te stellen. En nu een jaar later zijn wij in het Europees Parlement klaar om deze Commissievoorstellen te verbeteren en aan te passen.

We hebben de situatie nu sinds 2016 op de voet gevolgd, inclusief het niet-functioneren van het tijdelijke herlocatie-programma. Onze conclusie en oplossing is dat de EU fundamenteel haar asielsysteem moet ombouwen en gebaseerd op drie principes.

1. Alle lidstaten moeten de verantwoordelijkheid delen om asielzoekers op te vangen aan de hand van hun bruto nationaal product en bevolkingsaantal.

2. Lidstaten met EU-buitengrenzen, zoals Griekenland en Italië, moeten hun verantwoordelijkheid opnemen om alle binnenkomende asielzoekers te registreren en daarbij moeten ze hun Europese buitengrenzen beter beschermen. Dit vraagt natuurlijk wel om voldoende hulp en ondersteuning van de EU.     

3. Asielaanvragen moeten ook veel sneller dan nu afgehandeld worden.  Zo kunnen diegenen die in aanmerking komen voor internationale bescherming zich sneller aanpassen aan hun nieuw leven en zij die niet in aanmerking komen op een waardige en vlotte manier terugkeren.

Kortom, asielzoekers moeten er kunnen op vertrouwen dat zij een rechtvaardig proces en goede opvang krijgen in alle EU-lidstaten. Maar het is wel niet aan de asielzoekers om te beslissen in welke lidstaat zij hun aanvraag zullen doen.

Het huidige systeem werkt nu in het voordeel van mensensmokkelaars die asielzoekers smokkelen doorheen heel Europa.

In dat kader denken we aan de mensonterende en schrijnende situatie van veel niet-begeleide minderjarige vluchtelingen. Nu sluiten we niet-begeleide minderjarige vluchtelingen op met volwassenen in kampen en laten ze daar aan hun lot over. Zijn ze ook niet “onze” kinderen? Velen onder hen maken de hel mee. Vorig jaar sprak Europol nog van 10.000 minderjarige vluchtelingen die spoorloos verdwenen waren. En er komen er steeds maar bij. Velen eindigen als onvrijwillige orgaandonor, seks-slaaf, dwangarbeider, sommigen worden gemarteld en gedood.

Het lot van de missing children is ook een missing story maar wat ons betreft wel een ending story.

We weten dat ons voorstel, een systeem van een faire verdeling van de vluchtelingen in de EU tijd in beslag zal nemen. We weten ook dat niet alle landen historisch gezien evenveel ervaring hebben in het opvangen van asielzoekers. Een nieuw en hervormd Europees asielsysteem op poten zetten gaat tijd kosten.

Maar wij zijn ervan overtuigd dat we met een goed en rechtvaardig asielsysteem opnieuw controle krijgen op onze EU-buitengrenzen. En belangrijk dat wij als Europese burgers hen te beschermen die in nood zijn. Dat is onze plicht.

Hilde Vautmans (Open Vld, België/ALDE)  

Cecilia Wikström (Liberale Partij Sweden/ALDE)

Nota: Cecilia Wikström is de verslaggever in het Europees Parlement over de herziening van het Dublin akkoord. 


Delen: