Europees Parlement roept op tot eensgezinde China-strategie
10 september 2026
Straatsburg – Donderdag legt de Europese Commissie haar Kids Act op tafel. Het verslavende ontwerp van apps aanpakken is een goed idee. Een algemeen socialemediaverbod voor wie jonger is dan 15 jaar is dat niet.
Hilde Vautmans (Renew Europe, Anders.): “Wie een tiener in huis heeft, kent het beeld. Een telefoon die nooit ver weg ligt, een duim die blijft scrollen, een filmpje dat naadloos overgaat in het volgende en dan nog een. De bezorgdheid van ouders, leerkrachten en psychologen is terecht. Verslavende algoritmes, schadelijke inhoud en de druk op het mentale welzijn van jongeren zijn geen verzinsels. Ze vragen om actie. De vraag is alleen welke.”
“Volgens de gelekte teksten van de Kids Act kiest de Commissie voor een duidelijke lijn: wie een account wil aanmaken, moet minstens 15 jaar zijn. Voor jongere kinderen komen aparte regimes met beperkte of door de ouders beheerde accounts, en bij elke nieuwe account wordt een effectieve leeftijdscontrole verplicht. President Macron pleit al langer voor zo’n verbod, en ook Commissievoorzitter von der Leyen staat ervoor open. Dat betekent niet dat wij hen daarin zomaar moeten volgen. Als liberalen zijn wij fundamenteel tegen een algemeen socialemediaverbod voor jongeren. Niet omdat het probleem ons koud laat, wel omdat een verbod het niet oplost.”
“Een verbod beschermt kinderen niet. Jongeren zijn online vaak handiger dan de wetgevers die hen willen afschermen. Ze gebruiken de account van een oudere broer of zus, vullen een andere geboortedatum in of verhuizen naar kleinere platformen waar nog minder toezicht is. Wie hen weert van de grote netwerken, die tenminste nog aan Europese regels gebonden zijn, duwt hen naar de donkere hoeken van het internet, waar geen meldknop en geen ouderlijk toezicht bestaat. Australië voerde bijna een jaar geleden als eerste land een leeftijdsgrens in, het Verenigd Koninkrijk volgt begin volgend jaar. Of zo’n grens in de praktijk werkt, moet nog blijken. Europa hoeft zich niet te haasten om dat experiment over te nemen.”
Kinderbescherming mag geen excuus worden om iedereen online meer persoonlijke gegevens te laten delen. Een continent dat terecht fier is op zijn privacyregels, moet daar niet lichtzinnig mee omspringen.
“Daar komt een tweede, fundamenteel bezwaar bij. Om te bewijzen dat iemand geen 15 jaar is, moet iedereen bewijzen hoe oud hij is. Of dat nu via een Europese verificatietool of via nationale oplossingen gebeurt, telkens komt er een extra laag identificatie tussen de burger en het internet. Kinderbescherming mag geen excuus worden om iedereen online meer persoonlijke gegevens te laten delen. Een continent dat terecht fier is op zijn privacyregels, moet daar niet lichtzinnig mee omspringen.”
“Laat de mensen gerust. We moeten niet bij elk maatschappelijk probleem naar een nieuw verbod grijpen, zeker niet als het nauwelijks afdwingbaar is. Europa kampt al met te veel regels die op papier goed klinken, maar in de praktijk niet werken. Elke regel die niet gehandhaafd raakt, ondermijnt bovendien het gezag van de regels die wel werken. En een verbod legt de verantwoordelijkheid bij de verkeerde partij: bij de veertienjarige en zijn ouders, niet bij de bedrijven die hun verdienmodel bouwen op de aandacht van die veertienjarige.”
“Dat wil niet zeggen dat de Kids Act geen goede elementen bevat. Integendeel. De Commissie wil ontwerpvereisten opleggen, zodat functies als oneindig scrollen aan banden worden gelegd. Aanbevelingssystemen die jongeren steeds extremere video’s voorschotelen, zouden strenger worden gereguleerd. Er komen veiligere standaardinstellingen en eenvoudige knoppen om schadelijke inhoud te melden. Daar zit de kern van de zaak. Het probleem is niet de leeftijd van de gebruiker, het probleem is het ontwerp van het product. Een app die een volwassene urenlang aan het scherm kluistert, wordt voor een zestienjarige niet plots onschuldig.”
“Hoe bewust dat ontwerp soms is, bleek eind augustus nog. Meta trof een schikking van om en bij 18 miljard dollar nadat het bedrijf ervan beschuldigd was Instagram en Facebook doelbewust verslavend te hebben gemaakt voor jongeren. Daar ligt de verantwoordelijkheid. Leg ze dan ook veel sterker bij Big Tech. De Commissie wil de bewijslast bij de platformen leggen: zij moeten aantonen dat ze de regels naleven. Dat is de juiste reflex. Koppel er stevige sancties aan voor wie in gebreke blijft.”
“Begin bovendien met de regels die er al zijn. De digitaledienstenwet verplicht platformen vandaag al om minderjarigen een hoog niveau van privacy en veiligheid te bieden en verbiedt reclame die hen viseert op basis van hun profiel. Wie die wet consequent handhaaft, boekt sneller resultaat dan wie jaren onderhandelt over een nieuwe laag wetgeving die, zoals de Commissie zelf erkent, nog een lange weg af te leggen heeft.”
We leren kinderen ook niet veilig fietsen door de fiets tot hun vijftiende in de garage te laten staan. We leren het hen in het verkeer, met begeleiding, en we maken de straten veiliger.
“En investeer in mediawijsheid. Op school, maar ook bij ouders, die vaak even verloren lopen in de wereld van hun kinderen. Een jongere die begrijpt hoe een algoritme zijn aandacht vasthoudt, is beter gewapend dan een jongere die op zijn vijftiende verjaardag onvoorbereid wordt losgelaten op dezelfde apps. We leren kinderen ook niet veilig fietsen door de fiets tot hun vijftiende in de garage te laten staan. We leren het hen in het verkeer, met begeleiding, en we maken de straten veiliger.”
“Ouders, niet algoritmes, zouden de Europese kinderen moeten opvoeden’, besluit de Commissie in haar teksten. Daar zijn we het volmondig mee eens. Maar dan moeten we de algoritmes aanpakken en de ouders de juiste instrumenten geven, in plaats van een hele generatie de toegang te ontzeggen. Pak de verslavende algoritmes en de schadelijke ontwerpen aan. Niet de jongeren.”
