Vautmans na stemming China-rapport: “Europa moet aan tafel zitten, niet op het menu staan.”

Straatsburg – Het Europees Parlement heeft vandaag het China-rapport van Europarlementslid Hilde Vautmans (Anders, Renew Europe) goedgekeurd, met 454 stemmen voor, 86 tegen en 110 onthoudingen. Het Parlement vraagt Europa om harder op te treden tegen Chinese dumping, spionage en oneerlijke concurrentie, en tegen Chinese bedrijven die de Russische oorlogsmachine draaiende houden. Vautmans leidde als rapporteur de onderhandelingen tussen de fracties.

Het Europese handelstekort met China loopt op tot zowat 360 miljard euro per jaar, bijna één miljard euro per dag. Chinese bedrijven krijgen vrije toegang tot de Europese markt, Europese bedrijven in China niet. Het rapport vraagt dat Europa zijn handelsinstrumenten inzet zolang China zijn markt niet opent, dat het zijn afhankelijkheid van China afbouwt voor zeldzame aardmetalen, geneesmiddelen, batterijen en halfgeleiders, en dat producten gemaakt met dwangarbeid de Europese markt niet meer op komen.

“Een groot deel van de goedkope pakjes van Temu en Shein komt ons land binnen via de luchthaven van Luik”, zegt Hilde Vautmans. “Een Belgische winkel die aan al onze regels voldoet, moet concurreren met producten die dat niet doen. Wie toegang wil tot onze markt, moet volgens dezelfde regels als onze bedrijven handelen.”

“Wie Poetins oorlogsmachine helpt, moet daar een prijs voor betalen.” – Hilde Vautmans

Geen papieren tijgers

Volgens Vautmans hoeft Europa daarvoor geen nieuwe instrumenten uit te vinden. Sinds 2024 betalen Chinese elektrische wagens extra invoerheffingen omdat ze met oneerlijke staatssteun gemaakt worden. Datzelfde jaar trok een Chinese treinbouwer zich terug uit een openbare aanbesteding in Bulgarije, nadat de Europese Commissie een onderzoek naar zijn staatssteun had geopend. En sinds vorig jaar weert Europa Chinese bedrijven uit grote overheidsopdrachten voor medische apparatuur, omdat China zijn eigen markt voor Europese bedrijven gesloten houdt.

“De instrumenten bestaan en ze werken, als we ze durven te gebruiken”, gaat Vautmans verder. “Wat we vragen, is dat ze de regel worden in plaats van de uitzondering. En sommige moeten sneller. Het Europese verbod op producten uit dwangarbeid is goedgekeurd, maar geldt pas vanaf eind 2027. Dat moet sneller.”

Geen spionage, geen stilzwijgen

Het Parlement vraagt een strengere controle op Chinese investeringen in havens, energienetten, telecom en kritieke grondstoffen, betere bescherming tegen spionage en aandacht voor de gegevens die Chinese elektrische wagens en apps zoals TikTok verzamelen. Chinese bedrijven die Rusland goederen leveren voor zijn oorlog tegen Oekraïne, moeten op de Europese sanctielijst.

“Ons land is een draaischijf, met onze havens, de luchthaven van Luik en onze energienetten. Precies daar moeten we strenger controleren wie investeert en wie meekijkt”, zegt Vautmans. “Een verbod op TikTok vragen we niet, maar Europese data blijven in Europa. En wie Poetins oorlogsmachine helpt, moet daar een prijs voor betalen.”

Het rapport verzet zich ook tegen elke poging om de toestand rond Taiwan met geweld of dwang te veranderen. “Taiwan ligt aan de andere kant van de wereld, maar een crisis daar raakt ons rechtstreeks”, weet Hilde Vautmans. “Taiwan maakt het overgrote deel van de meest geavanceerde chips ter wereld. Die zitten in onze auto’s, onze smartphones en onze ziekenhuisapparatuur. In 2022 werden we verrast door de Russische inval in Oekraïne. Die fout mogen we geen tweede keer maken.”

Over mensenrechten is het rapport even duidelijk. Het veroordeelt de repressie in Xinjiang en Tibet, de dwangarbeid en de afbraak van de vrijheden in Hongkong. “Economische belangen kopen ons stilzwijgen niet af.”

“Zevenentwintig stemmen negeert Peking. Eén stem niet.” – Hilde Vautmans

Van woorden naar daden

De stemming valt op een scharniermoment. Trump en Xi spraken elkaar onlangs. Morgen reist Europees handelscommissaris Maroš Šefčovič naar Peking. “Hij vertrekt met een sterk mandaat van het Parlement”, zegt Vautmans. “Ik verwacht concrete resultaten: het handelstekort moet naar beneden, Europese bedrijven moeten betere toegang krijgen tot de Chinese markt en Europa moet kunnen rekenen op kritieke grondstoffen zonder politieke druk. We mogen voor zeldzame aardmetalen, batterijen en halfgeleiders niet afhankelijk zijn van één land. De-risking is geen decoupling: we willen handel met China, maar wel op eerlijke voorwaarden. Europa moet open blijven, maar openheid mag geen naïviteit betekenen. We willen open markten, geen open markten die eindigen in het sluiten van Europese fabrieken. Dit bezoek moet resultaten opleveren.”

Op 15 en 16 oktober komt China ook ter sprake op de Europese top, en dit najaar volgt de strategische dialoog tussen Kaja Kallas en Wang Yi. “Ook Frankrijk en Duitsland trekken nu samen aan de alarmbel. In hun brief aan Commissievoorzitter Von der Leyen vragen Macron en Merz een steviger Europees antwoord op de handelsonevenwichten, marktverstoringen en onze gevaarlijke afhankelijkheden van China. Die oproep steun ik en is belangrijk: Europa begint steeds meer dezelfde richting uit te gaan. In haar State of the Union vroeg Von der Leyen om tegenover China niet alleen woorden te gebruiken, maar daden te stellen. Vandaag geeft het Parlement haar de lijst met daden.”

Het rapport is niet bindend, maar het Parlement heeft wel degelijk gewicht. Elk handelsakkoord heeft zijn goedkeuring nodig en over Europese handelsinstrumenten beslist het als wetgever mee. “Toen China in 2021 sancties oplegde aan Europese parlementsleden, bevroor het Parlement het investeringsakkoord met China. Dat ligt vandaag nog altijd in de koelkast. Wie namens Europa met China onderhandelt, weet nu welke lijn het Parlement trekt.”

Eén Europese koers

“Zevenentwintig stemmen negeert Peking. Eén stem niet”, zegt Vautmans. “Geen 27 verschillende China-strategieën, maar één Europese koers. Met een markt van 450 miljoen consumenten heeft Europa enorme economische macht. We moeten aan tafel zitten, niet op het menu staan.”